“Con nói sai rồi!”
Một buổi tối, con hào hứng kể về câu chuyện vừa học.
Con chỉ vào bức tranh và nói:
“The rabbit go home.”
Ngay lập tức, ba mẹ mỉm cười và sửa:
“Không phải go. Phải là goes.”
Con im lặng vài giây. Rồi tiếp tục kể. Một lúc sau, con lại nói sai một chỗ khác. Ba mẹ lại sửa.
Đến cuối câu chuyện, con không muốn kể nữa. Ba mẹ chỉ muốn giúp con nói đúng. Nhưng điều con nhớ sau buổi học có thể không phải là ngữ pháp.
Mà là cảm giác mình liên tục nói sai.
Sau bài viết này, ba mẹ sẽ hiểu
- Vì sao sửa lỗi quá nhiều đôi khi khiến trẻ ít muốn nói hơn.
- Khi nào nên sửa và khi nào nên lắng nghe.
- Những cách sửa lỗi nhẹ nhàng mà vẫn hiệu quả.
- Làm thế nào để giúp con vừa tự tin vừa tiến bộ.
Điều quan trọng nhất (1 phút đọc)
- Không phải mọi lỗi đều cần sửa ngay lập tức.
- Khi trẻ đang cố gắng diễn đạt ý tưởng, sự tự tin quan trọng không kém độ chính xác.
- Chọn đúng thời điểm để sửa sẽ giúp trẻ tiếp thu tốt hơn.
- Mục tiêu cuối cùng là giúp trẻ yêu thích giao tiếp bằng tiếng Anh.
Khi trẻ học nói, mắc lỗi là điều bình thường
Hãy nhớ lại khi con còn nhỏ.
Có thể con từng nói:
“Con đi ngủ rồi.”
Trong khi vẫn đang thức.
Hoặc gọi nhầm tên một đồ vật.
Ba mẹ không dừng lại để phân tích cấu trúc câu.
Ba mẹ chỉ mỉm cười, lặp lại câu đúng và tiếp tục cuộc trò chuyện.
Nhờ được nghe đúng nhiều lần, trẻ dần tự điều chỉnh.
Việc học tiếng Anh cũng diễn ra theo cách tương tự.
Sai không phải là dấu hiệu của thất bại.
Sai là dấu hiệu cho thấy trẻ đang thử sử dụng điều mình vừa học.
Khi trẻ đang kể chuyện, điều quan trọng nhất là… câu chuyện
Hãy tưởng tượng ba mẹ đang kể một kỷ niệm thú vị.
Cứ sau vài câu, có người lại ngắt lời để sửa từng lỗi phát âm hay ngữ pháp.
Dần dần, câu chuyện không còn liền mạch.
Cảm xúc cũng mất đi.
Trẻ cũng có cảm giác như vậy.
Khi các em đang cố gắng diễn đạt, điều quan trọng nhất là dòng suy nghĩ được tiếp tục.
Nếu cứ bị ngắt quãng liên tục, trẻ sẽ bắt đầu cân nhắc từng từ trước khi nói.
Nhiều em chọn cách im lặng vì sợ sai.
Đó không phải là điều chúng ta mong muốn.
Không phải lỗi nào cũng quan trọng như nhau
Giả sử con nói:
“The rabbit go home.”
Ba mẹ vẫn hoàn toàn hiểu điều con muốn nói.
Đây là một lỗi ngữ pháp nhỏ.
Nhưng nếu con nói một từ khiến người nghe hiểu sang ý khác hoàn toàn, lúc đó việc sửa sẽ cần thiết hơn.
Nói cách khác, hãy ưu tiên sửa những lỗi ảnh hưởng đến ý nghĩa của cuộc giao tiếp, thay vì cố sửa mọi chi tiết nhỏ ngay lập tức.
Theo thời gian, khi khả năng tiếng Anh của con phát triển hơn, ba mẹ có thể chú ý nhiều hơn đến độ chính xác.
Có nhiều cách sửa mà không làm gián đoạn cuộc trò chuyện
Thay vì nói:
“Sai rồi.”
Ba mẹ có thể lặp lại câu của con theo cách đúng.
Ví dụ:
Con nói:
“The rabbit go home.”
Ba mẹ đáp:
“Đúng rồi, the rabbit goes home vì trời sắp tối.”
Con vẫn nghe được mẫu câu đúng.
Nhưng cuộc trò chuyện không bị dừng lại.
Trẻ tiếp nhận cách diễn đạt chính xác một cách tự nhiên hơn rất nhiều so với việc bị yêu cầu nói lại nhiều lần.
Góc khoa học
Trong nghiên cứu về tiếp thu ngôn ngữ, nhiều chuyên gia cho rằng phản hồi nhẹ nhàng trong ngữ cảnh giao tiếp thường hiệu quả hơn việc liên tục ngắt lời để sửa lỗi.
Khi người lớn lặp lại câu nói của trẻ bằng cách diễn đạt đúng (một hình thức thường được gọi là recast), trẻ vừa được nghe mẫu ngôn ngữ chính xác, vừa không mất mạch giao tiếp.
Điều này đặc biệt phù hợp với trẻ nhỏ, vì mục tiêu ở giai đoạn đầu là giúp các em mạnh dạn sử dụng ngôn ngữ, sau đó mới dần hoàn thiện độ chính xác.
Kids World áp dụng điều này như thế nào?
Trong Kids World, mục tiêu đầu tiên không phải là để trẻ trả lời hoàn hảo.
Mà là để trẻ dám lắng nghe, dám nói và dám thử.
Trong các Adventure, trẻ được nghe những mẫu câu đúng nhiều lần qua câu chuyện và hội thoại của nhân vật.
Sau đó, các em có cơ hội đọc theo, nhập vai và kể lại.
Nếu trẻ chưa nói thật chính xác, hành trình vẫn tiếp tục.
Bởi chúng tôi tin rằng mỗi lần sử dụng ngôn ngữ là thêm một cơ hội để trẻ tiến gần hơn đến sự thành thạo.
Sự chính xác sẽ được xây dựng từng bước trên nền tảng của sự tự tin.
Ba mẹ có thể làm gì hôm nay?
Lần tới khi con kể chuyện bằng tiếng Anh, hãy thử dành vài phút chỉ để lắng nghe.
Đừng vội ngắt lời sau mỗi lỗi nhỏ.
Khi con kể xong, ba mẹ có thể chọn một hoặc hai điểm quan trọng để cùng con luyện lại.
Nếu cần sửa, hãy ưu tiên lặp lại câu đúng bằng giọng nói tự nhiên thay vì chỉ ra rằng con đã sai.
Điều con cần nhất lúc ấy không phải là biết mình mắc bao nhiêu lỗi.
Điều con cần là cảm giác:
“Mình vừa kể được một câu chuyện bằng tiếng Anh.”
Đó sẽ là động lực để con tiếp tục nói nhiều hơn vào lần sau.
Điều quan trọng nhất
Mỗi lần trẻ cất tiếng nói là một bước tiến. Đừng để nỗi sợ mắc lỗi lớn hơn niềm vui được giao tiếp.
Tổng kết
Mắc lỗi là một phần tự nhiên của quá trình học ngôn ngữ. Nếu không dám sai, trẻ cũng sẽ không dám thử, và nếu không dám thử, khả năng giao tiếp sẽ rất khó phát triển.
Điều đó không có nghĩa là chúng ta bỏ qua mọi lỗi. Thay vào đó, hãy chọn đúng thời điểm và đúng cách để giúp con điều chỉnh. Một lời gợi ý nhẹ nhàng sau khi con nói xong thường hiệu quả hơn nhiều lần so với việc liên tục ngắt lời.
Khi trẻ cảm thấy mình được lắng nghe, được khích lệ và không sợ mắc lỗi, các em sẽ nói nhiều hơn. Và chính từ những lần mạnh dạn sử dụng ngôn ngữ ấy, sự chính xác sẽ dần hình thành theo thời gian.
Đọc tiếp
Con học mãi mà chưa nói được, có đáng lo không?
Trong bài viết tiếp theo, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu vì sao nhiều trẻ đang tiến bộ mỗi ngày dù chưa nói được nhiều, và đâu là những dấu hiệu quan trọng để ba mẹ nhận ra hành trình học ngôn ngữ của con đang đi đúng hướng.
